Hoe hoog is de boete voor een woning zonder energielabel in 2026?

Hoe hoog is de boete in 2026?

De boete is sinds 1 januari 2026 € 550 voor een particulier en € 1.100 voor een rechtspersoon, per woning. Dat geldt bij verkoop of oplevering van een woning zonder geldig label. De ILT rekent per woning. Verkoop je er twee zonder label, dan telt de inspectie de bedragen op.

Het bedrag zelf staat niet letterlijk in de regels. De beleidsregel voor deze boetes (2024-2) verwijst naar de eerste geldboetecategorie uit artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht. Voor rechtspersonen is het 200% daarvan. Die eerste categorie is per 1 januari 2026 vastgesteld op € 550 (Staatscourant 2025, nr. 39854, gepubliceerd 2 december 2025).

In 2024 en 2025 was het € 515 en € 1.030. Vond de overdracht vóór 1 januari 2026 plaats, dan geldt het oude bedrag.

Voor bedrijfspanden is er een aparte beleidsregel met andere bedragen. Een particulier betaalt dan één keer de eerste categorie. Een rechtspersoon betaalt twee tot twaalf keer dat bedrag, afhankelijk van de gebruiksoppervlakte.

Wanneer krijg je de boete?

De ILT legt de boete op als er op de dag van de overdracht geen geldig, definitief label in het landelijke register staat. Dat register heet EP-Online en wordt beheerd door RVO. Een label ouder dan 10 jaar telt als geen label. De vervaldatum staat op het label zelf.

De plicht geldt ook als je aan familie verkoopt. Spreek je met de koper af dat een label niet nodig is, dan legt de ILT de boete toch op. Dat geldt ook als de notaris die afspraak vastlegt. Sinds 29 mei 2026 geldt de labelplicht ook voor monumenten, meldt de ILT op haar pagina over handhaving (geraadpleegd 30 september 2026).

Er zijn een paar uitzonderingen. De ILT noemt het uitkopen van een partner na een scheiding en een woning die aantoonbaar wordt gesloopt. De Rijksoverheid noemt daarnaast een vrijstaand gebouw met een gebruiksoppervlakte tot 50 m² (geraadpleegd 30 september 2026). Alle momenten en uitzonderingen staan in het artikel over wanneer een energielabel verplicht is.

Let ook op de advertentie als je de woning te koop of te huur aanbiedt. Daarin moeten de labelklasse en de energieprestatie-indicator (in kWh/m² per jaar) staan. Dat geldt op Funda, op een website en in een brochure (RVO, pagina gecontroleerd op 21 september 2026). Ook daar kijkt de ILT naar.

Hoe komt de ILT erachter?

De ILT legt de eigendomsoverdrachten van het Kadaster naast de labels in het register van RVO. Dat schrijft de inspectie op haar pagina over energielabels voor woningen. Langskomen is daarvoor niet nodig. Hoort bij een overdracht geen geldig label, dan krijgt de verkoper een brief.

Die vergelijking loopt al jaren. In 2021 legde de ILT ruim duizend boetes op voor woningverkopen zonder label. Dat meldde Kassa op basis van cijfers van de inspectie (BNNVARA, 5 november 2021). De controle werkt dus met twee registers en hangt niet af van een steekproef.

Na de overdracht kun je geen label meer laten registreren, zegt de ILT. Het label moet dus definitief zijn voordat je bij de notaris tekent. Een aanvraag die nog loopt, telt op dat moment niet. Dat geldt ook voor een opname die nog niet is verwerkt.

Wat gebeurt er bij verhuur zonder label?

Verhuur je een woning zonder geldig label, dan legt de ILT een last onder dwangsom op. Dat is een herstelmaatregel. Je krijgt de tijd om alsnog een label te laten registreren en aan de huurder te geven. Lukt dat niet binnen de termijn, dan int de ILT de dwangsom.

Sinds 29 mei 2026 geldt de labelplicht bij verhuur ook als je een huurcontract verlengt of vernieuwt (RVO). Zonder geldig label baseert de Huurcommissie de energiepunten in het puntenstelsel voor de huurprijs (WWS) op het bouwjaar. Bij oudere woningen levert dat minpunten op. Meer daarover lees je op de pagina voor verhuurders.

Hoe hoog de dwangsom is, maakt de ILT niet als vast bedrag bekend. Op 4 maart 2025 schreef de ILT een bericht over ruim 900 brieven aan Amsterdamse verhuurders. Daarin staat alleen dat het bedrag altijd hoger ligt dan de kosten van een label aanvragen en registreren.

De ILT werkt daarbij met vaste stappen en termijnen:

• Eerst komt er een waarschuwingsbrief. Je hebt dan 4 weken om een label te laten registreren en aan de huurder te geven.
• Daarna volgt een voornemen tot last onder dwangsom. Je krijgt opnieuw 4 weken, of je reageert met bewijsstukken (een zienswijze).
• Dan komt het besluit tot last onder dwangsom. Je hebt 6 weken om het label te laten registreren, anders volgt een besluit om de dwangsom te innen.
• Tegen dat besluit kun je bezwaar maken, binnen 6 weken na de datum van de brief.

Kun je bezwaar maken tegen de boete?

Ja. De ILT stuurt eerst een voornemen tot boete, en daarop kun je reageren met een zienswijze. Komt er daarna een boetebesluit, dan kun je bezwaar maken.

De termijn staat in de brief. Volgens de Algemene wet bestuursrecht is dat zes weken na de datum van het besluit.

Bezwaar heeft alleen zin als de labelplicht in jouw geval niet gold. Dat kan door een sloopvergunning of onbewoonbaarverklaring, de uitkoop van een partner of een gebouw dat onder een uitzondering valt. Stuur de bewijsstukken mee. Dat je het niet wist, of dat de koper geen label wilde, telt voor de ILT niet als reden.

De ILT zet zelf op een rij wat er minimaal in een bezwaarschrift moet staan. Het gaat om je naam en adres, je e-mailadres en de datum. Ook een omschrijving van het besluit, de redenen voor je bezwaar en je handtekening horen erin.

Wat verandert er in 2028?

Per 1 januari 2028 gaat de boete waarschijnlijk weer omhoog. De boetecategorieën gaan elke twee jaar per 1 januari mee met de consumentenprijsindex. Dat staat in artikel 23, negende lid, van het Wetboek van Strafrecht. Ook de toelichting bij het besluit van 2 december 2025 noemt het.

De stap naar € 550 per 1 januari 2026 kwam door de prijsstijging tussen juni 2023 en juni 2025, van 6,5%. Het bedrag is daarna naar beneden afgerond op een veelvoud van € 5.

Hoe hoog het bedrag in 2028 wordt, is nog niet bekend. Dat hangt af van de inflatie tot juni 2027, en de minister kan de beleidsregel zelf ook aanpassen. Wel staat vast dat het bedrag op de dag van de overdracht telt.

Zo voorkom je de boete

Kijk eerst of er al een geldig label is. Dat kan gratis en zonder inlog op ep-online.nl, op postcode en huisnummer, of met de label-check op deze site. Let daarbij op de einddatum, want een label is 10 jaar geldig vanaf de opname. Een label uit 2016 verloopt dus in 2026, en een label uit 2017 in 2027.

Is er geen geldig label, plan de opname dan zodra je besluit te verkopen of te verhuren. Wacht er niet mee tot de notaris in beeld is.

Bij ons is de opname uiterlijk binnen 10 werkdagen na je aanvraag. Het label staat uiterlijk 5 werkdagen daarna in het register. Wat de opname kost, staat op de prijzenpagina.